MAMBO 6 MUHIMU YA KUFANYA KABLA YA KUSTAAFU

Kustaafu ni msimu mpya ambao kila mwajiriwa anapaswa kuufahamu na kujiandaa kwa msimu huo vyema.

Kumeshuhudiwa watu wakiishi maisha ya taabu na mahangaiko makubwa baada ya kustaafu. Hili linatokana na kutokujiandaa vyema kabla ya kustaafu.

Kwa kufahamu umuhimu wa kujiandaa vyema kabla ya kustaafu; karibu ufahamu mambo 6 muhimu ya kufanya kabla ya kustaafu.

 

WAZEEPICHA

  1. Jiandae kisaikolojia

Kustaafu ni kipindi tofauti sana na kipindi ulichokuwa kwenye ajira. Kipindi hiki utakutana na mtindo mpya wamaisha tofauti na ule uliouzoea.

Ni muhimu kujiandaa kisaikolojia kwa maswala kama vile kukaa bila kupata mshahara, ofisi, gari la kampuni au taasisi, nyumba ya taasisi au kampuni pamoja na manufaa mengine ya wafanyakazi.

Andaa fikra zako kutambua kuwa wakati wa kufaidi mambo mbalimbali kutokana na kazi yako sasa umefikia mwisho.

  1. Weka akiba

Ikiwa kazi yako ndiyo uliyokuwa unaitegemea kama chanzo chako cha kipato, basi tafakari juu ya maisha bila kazi hiyo. Hakikisha unaweka akiba ya kutosha itakayokuwezesha kumudu matumizi yako mbalimbali baada ya kustaafu.

Unaweza kuweka akiba ya pesa au ya vitu ambavyo vinaweza kubadilishwa kuwa pesa kama vile ardhi, mifugo au majengo.

Soma pia: Faida 8 za Kuweka Akiba Unazopaswa Kuzifahamu

  1. Lipa madeni

Kumbuka baada ya kustaafu kiwango chako cha kipato kitapungua; hivyo ni muhimu kulipa madeni kabla ya kustaafu ili usije ukahangaishwa na madeni wakati wa kustaafu.

Ikiwa una mkopo au deni la mtu binafsi, basi hakikisha unafanya juu chini ili ulilipe kabla ya kustaafu.

Soma pia: Njia 10 za Kuepuka Madeni

  1. Ondoa matumizi yasiyo ya lazima

Kama nilivyotangulia kueleza kwenye hoja zilizotangulia, baada ya kustaafu kiwango chako cha mapato kitapungua.

Hivyo ni muhimu kutazama upya matumizi yako. Hakikisha matumizi yote ambayo hayana umuhimu au ulazima unayaepuka.

Unaweza kuzingatia haya:

Epuka manunuzi makubwa sana. Ikiwa unapanga kununua vitu kama vile gari, nyumba au kiwanja bada ya kustaafu, tafakari vyema suala hilo.

Epuka huduma ambazo siyo za lazima.

Weka utaratibu mzuri wa kutunza wanaokutegemea. Ikiwa una watoto ambao bado wanasoma au ndugu wanaokutegemea, basi weka mikakati stahiki ya kuwatunza.

  1. Tafuta chanzo kingine cha pesa

Kwa kuwa ulikuwa unategemea kazi yako kama chanzo chako cha kipato, ni muhimu sana kutafuta chanzo kingine cha kipato. Usisubiri hadi ustaafu ndipo upate chanzo kingine bali anza kutafuta chanzo hicho kabla hujastaafu.

Nimeshuhudia watu wengi wakianzisha biashara baada ya kustaafu lakini wengi huishia kufilisika kutokana na kukosa uzoefu. Ni muhimu ukaanza mapema ili ujijengee uzoefu.

  1. Jiunge kwenye bima ya afya

Mara baada ya kustaafu utahitaji huduma za afya hasa kutokana na matatizo mbalimbali ya uzeeni. Unapokuwa umejiunga na bima ya afya utaweza kupata matibabu kwa urahisi na kwa gharama nafuu.

Unaweza pia kuwaunganisha wanafamilia wako ili wasikuwekee mzigo mkubwa wa gharama za matibabu. Kwa kufanya hivi utapunguza gharama za matibabu mara baada ya kustaafu.

Hitimisho

Kwa hakika maandalizi mazuri ya kesho hufanywa leo. Ni muhimu kujiandaa kwa kipindi cha kustaafu mapema ili usihangaike wakati utakapostaafu. Kumbuka baada ya kustaafu hutoweza kufanya kazi kwa nguvu tena kama zamani kwani hata nguvu ya mwili imepungua.

Mahafali ya 34 SUA

Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA, Jaji mstaafu Joseph Sinde Warioba ametunuku Shahada mbalimbali kwa wahitimu 2695 huku zaidi ya wahitimu 50 wakipata shahada ya Udaktari wa Falsafa katika Fani mbalimbali.
 
graduu
 
Mkuu huyo wa Chuo ambaye pia ni Waziri Mkuu mstaafu wa Serikali ya awamu ya kwanza Mhe. Warioba ametunuku shahada hizo katika ukumbi wa Nelson Mandela (Freedom Square)  uliopo katika Ndaki ya Solomon Mahlangu ya Sayansi na Elimu,  mkoani Morogoro
 
Awali akitoa taarifa ya Chuo hicho Mwenyekiti wa Baraza Jaji Mkuu Mstaafu Mhe. Othuman Chande amemshukuru Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe. Dkt. John Pombe Magufuli kwa kutimiza ahadi alizozitoa wakati wa ziara yake Chuo hapo.
 
 
“ Nimshukuru Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. John Pombe Magufuli kwa kutimiza ahadi zake alipotembelea SUA, kwa kutoa Matreka 10 kwa ajili ya mafunzo na pia kuongeza fedha za maendeleo kwa kuhamisha kiasi cha shilingi bilioni mbili kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam”.alisema Mhe. Chande.
 
Naye Makamu wa Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA Prof. Raphael Chibunda amesema wahitimu wote katika chuo hicho wamefanya kazi ya ziada katika kuhakikisha wanafaulu kwenye masomo yao kwani chuo hicho kimekuwa kikizingatia kutoa elimu iliyo bora kwa wanafunzi wake.
 

MKOJO WA PAKA UNAVYOWANUFAISHA WAKULIMA

Na Farida Mkongwe 

Viongozi na Wakulima wa kijiji cha Mikese wamekishukuru Chuo kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA kwa kufanya utafiti uliobaini kuwa mkojo wa paka unaweza kufukuza panya wa mashambani na majumbani ambao kwa kiasi kikubwa wamekuwa wakiathiri mazao ya wakulima.

Wakulima hao wakiwemo Afisa Mtendaji wa kijiji cha Mikese mjini, Haji Hamisi Maridadi, Afisa Kilimo kata ya Mikese Bahati Samzugi, Mwenyekiti wa Kitongoji cha Mikese Mohamedi Kalongwana na Mwereza Rajabu wameipongeza SUA kwa kugundua teknolojia hiyo ambayo itawaondolea matumizi ya viuatilifu walivyokuwa wakivitumia kwa ajili ya kuua panya ambao wamekuwa wakiwapa hasara kwa muda mrefu.

ice

Prof. Loth Mulungu kutoka SUA (kulia) akimuonesha mkojo wa paka uliofanyiwa utafiti Deusidedith Leornad ambaye ni Mtumishi wa Kurugenzi ya Maarifa COSTECH.(Picha na Farida Mkongwe Kulunge)

“Tumekuwa tukiingia gharama ya kununua sumu za kuulia panya ambazo wakati mwingine zimekuwa zikituathiri sisi wenyewe pamoja na kusababisha uharibifu wa mazingira lakini tangu tumeanza kutumia mkojo wa paka, panya wamekuwa wakikimbia mashambani na kuacha mahindi yakiwa salama”, amesema Bahati ambaye ni Afisa Kilimo wa kata hiyo.

Wamesema kabla ya kuanza kwa mradi huo uliogundua mkojo wa paka kuwa kinga dhidi ya panya waharibifu, panya walikuwa ni wengi sana hadi kufikia hatua ya kuwatafuna watu kwenye njayo za miguu , “tunawaomba SUA waendelee kutuletea mkojo huo wa paka ili tuweze kuutumia kwani umeonesha mafanikio makubwa kwetu”, amesema Kalongwana ambaye ni Mwenyekiti wa Kitongoji na pia ni mkulima wa mahindi.

Kwa upande wake Profesa Mtafiti kutoka SUA Loth Mulungu amesema Mradi huo wa utafiti wa mkojo wa paka wenye lengo la kudhibiti panya waharibifu wa mazao mashambani na majumbani ulianza mwaka 2012 na unatarajiwa kukamilika mwezi Machi mwakani.

“Tumefanya utafiti huu ili kuwezesha mkojo wa paka kutumika kama kiuatilifu cha kufukuza panya nyumbani na kwenye mashamba na kwa kiasi kikubwa tumefanikiwa”, amesema Profesa Mulungu.

Amesema zimekuwepo njia mbalimbali wanazozitumia wakulima ili kuwadhibiti panya waharibifu ikiwemo utumiaji wa sumu ambayo si rafiki wa mazingira pamoja na afya ya binadamu, “ utafiti umeonesha kuwa mkojo wa paka jike una harufu kali zaidi ukilinganisha na mkojo wa paka dume na hivyo panya wakinusa harufu tu wanakimbia wakidhani paka yupo kwenye eneo hilo na hawarudi tena”, ameongeza Prof. Mulungu.

far

Mkurugenzi wa Kituo cha Kudhibiti Viumbe Hai Waharibifu Dkt. Ladislaus Mnyone akiwa ofisini kwake.(Picha na Farida Mkongwe Kulunge)

Katika hatua nyingine Mtafiti huyo kutoka SUA ameishukuru Tume ya Sayansi na Teknolojia COSTECH kwa kuufadhili mradi huo na kuiomba Tume hiyo iendelee kutoa ufadhili zaidi kwa watafiti wa Tanzania ili waweze kugundua teknolojia ambazo zina manufaa kwa wakulima na taifa kwa ujumla.

Akizungumzia utafiti huo Mkurugenzi wa Kituo cha Kudhibiti Viumbe Hai Waharibifu kilichopo SUA Dkt. Ladislausi Mnyone amesema ndani ya kituo hicho kwa sasa kuna miradi miwili mikubwa ambayo ni mradi unaolenga matumizi ya mkojo wa paka kwa ajili ya kuwadhibiti panya waharibifu pamoja na mradi wa matumizi ya mifuko maalum kwa ajili ya kuhifadhia nafaka.

Dkt. Mnyone amesema kupitia miradi hiyo watafiti waliopo katika kituo hicho wameweza kupata fursa ya kufanya utafiti utakaowasaidia wakulima ambao ni miongoni mwa kipaumbele kwa taifa na hivyo kuishauri serikali kupitia Tume ya Sayansi na Teknolojia kuendelea kukipatia fedha kituo hicho ili kiweze kufanya mambo makubwa zaidi kwa manufaa ya taifa.

ida

Baadhi ya wakulima wa kijiji cha Mikese wakifanya mahojiano na waandishi wa habari.(Picha na Farida Mkongwe Kulunge)

“Kwa watafiti wenzangu tufanye utafiti utakaowasaidia moja kwa moja watanzania, na tujitahidi utafiti tunaofanya uwafikie walengwa kwa wakati, pia katika teknolojia hizi tuhakikishe tunawashirikisha wananchi ili na wao weweze kuchangia mawazo yao, lakini tukisubiri mpaka mwisho tunaweza kuwa na teknolojia nzuri tukaipeleka kwa wananchi ikawa haiwafai, hapo tutakuwa hatujafanikiwa”, alisisitiza Dkt. Mnyome.

Wizara ya Madini haitawavumilia watendaji wanaokuwa  chanzo cha upotevu wa maduhuli

Na:Gerald Lwomile

Wizara ya Madini imesema haitawavumilia watendaji wanaokuwa  chanzo cha upotevu wa maduhuli katika wizara hiyo na kuahidi kutoa msaada wa kila hali katika kuhakikisha watendaji hao wanakusanya maduhuli hayo na kufikia malengo.

mheshimiwaNaibu Waziri wa Madini Mhe. Stanslaus Nyongo akifunga mafunzo yaliyowahusisha wahasibu kutoka mikoa mbalimbali na  Wizara ya Madini leo katika Ndaki ya Solomon Mahlangu Sayansi na Elimu iliyopo Mazimbu mjini Morogoro.(Picha na Tatyana Celestine)

 

Onyo hilo limetolewa hii leo katika Ndaki ya Solomon Mahlangu Sayansi na Elimu iliyopo Mazimbu mjini Morogoro na Naibu Waziri wa Madini Mhe. Stanslaus Nyongo, wakati akifunga mafunzo yaliyowahusisha wahasibu kutoka mikoa mbalimbali na  Wizara ya Madini.

Mhe. Nyongo amesema kwa kutambua umuhimu wa watendaji hao wizara imeamua kuwawezesha kwa mafunzo ya kutumia mfumo wa kielectroniki wa kukusanya mapato yatakanayo na madini ili kukuza tija na ufanisi katika ukusanyaji wa mapato na kupunguza mianya ya upotevu wa mazao hayo.mkaaka

Wahasibu kutoka mikoa mbalimbali wa  Wizara ya Madini wakisikiliza kwa makini wakati wa mafunzo leo katika Ndaki ya Solomon Mahlangu Sayansi na Elimu iliyopo Mazimbu mjini Morogoro.(Picha na Tatyana Celestine)

Naibu Waziri huyo amesema mfumo wa kielectroniki wa kukusanya mapato ni kwa mujibu wa sheria na lazima utumike katika wizara hiyo, kwani imepewa jukumu kubwa la kufikia malengo ya serikali ya kukusanya shilingi bilioni 310 huku Wizara yenyewe ikiwa na lengo la kukusanya shilingi bilioni 500.

Awali akimkaribisha Naibu Waziri, Mkurugenzi wa Fedha wa Wizara hiyo Bw. Antony Tarimo amesema awali walikuwa wakikabiliwa na chanagamoto katika ukusanyaji wa maduhuli kutokana na kutotumia mfumo wa kisasa wa kielectroniki.

Amesema baada ya mafunzo hayo sasa wanatarajia wahasibu hao watafanya kazi kwa waledi mkubwa na kufikia malengo ya kukusanya maduhuli hayo ya serikali.

pamoj

Naibu Waziri wa Madini Mhe. Stanslaus Nyongo  katika picha ya pamoja  na wadau na wahitimu wa mafunzo yaliyowahusisha wahasibu kutoka mikoa mbalimbali wa  Wizara ya Madini leo katika Ndaki ya Solomon Mahlangu Sayansi na Elimu iliyopo Mazimbu mjini Morogoro.(Picha na Tatyana Celestine)

 

Serikali imeitaka tume ya Madini kuhakikisha inavuka lengo la kukusanya mapato kutoka shilingi Bilioni 310 hadi Bilioni 500

Na:Gerald Lwomile

Serikali imeiagiza Tume ya Madini nchini kuhakikisha inawatafuta wachimbaji wote wa madini ambao wamechelewa au hawataki kulipa madeni yao kutokana na mirahaba na wakithibitika kukwepa basi wafikishwe katika vyombo vya sheria.

Hayo yamesemwa na Naibu Waziri wa Madini Mhe. Doto Mashaka Biteko wakati akifungua mafunzo ya namna bora za kukusanya mapato ya Serikali kwa wahasibu wa Wizara ya Madini waliotoka sehemu mbalimbali nchini.

Naibu Waziri wa Madini Mhe. Doto Mashaka Biteko akifungua mafunzo ya namna bora za kukusanya mapato ya Serikali kwa wahasibu wa Wizara ya Madini waliotoka sehemu mbalimbali nchini uzinduzi huo uliofanyika Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA Kampasi ya Solmon Mahlangu Morogoro.

Mhe. Biteko amesema, inashangaza kuona wachimbaji wadogo wanapopata maeneo ya kuchimba madini hunyang’anywa maeneo hayo na kupewa wachimbaji wakubwa ambao wana madeni mengi na hawajalipa madeni yao kwa muda mrefu

 Wahasibu wa Wizara ya Madini kutoka sehemu mbalimbali nchini wakiwa tayari kupokea mafunzo ya siku nne ya namna bora za kukusanya mapato ya Serikali mkoani Morogoro leo.(Picha na Tatyana Celestine)

Katika hatua nyingine Serikali imeitaka tume hiyo ya madini nchini kuhakikisha inavuka lengo la kukusanya mapato ya  Serikali kutoka lengo lililowekwa la shilingi bilioni 310 hadi bilioni 500 ili kuhakikisha madini yanachangia pato la taifa

Amesema inashangaza kuona wakati mwingine sekta ya madini inazidiwa na sekta ya mifugo na akatolea mfano kwa kushangaa kuona Ng’ombe wanakuwa na mapato makubwa kuliko madini ambayo yana thamani kubwa.

 

Mtendaji Mkuu wa Tume ya Madini nchini Prof. Shukrani Elisha Manya,akiongea na Wahasibu toka sehemu mbalimbali nchini waliofika kupata mafunzo  ya namna bora za kukusanya mapato ya Serikali mkoani Morogoro leo.(Picha na Tatyana Celestine)

Naye Mtendaji Mkuu wa Tume ya Madini nchini Prof. Shukrani Elisha Manya, amesema Tume yake inafanya mafunzo hayo kwa wahasibu ili kuimarisha mfumo wa makusanyo na uwe wa wazi, wenye tija na kuimarisha taarifa za kibiashara za madini nchini.

Prof. Manya amesema ili kuvuka malengo ya kukusanya shilingi bilioni 500 badala ya bilioni 310 ni muhimu kwa watendaji hao wa tume kuhakikisha kunakuwa na udhibiti bora wa mapato yatokanayo na madini.

 

Mwakilishi wa Makamu wa Mkuu wa Chuo Prof.Raphael Chibunda, Dr. Mjema akiwasilisha ujumbe aliopewa na Makamu wa Mkuu wa Chuo Prof.Raphael Chibunda katiaka ufunguzi wa mafunzo ya namna bora za kukusanya mapato ya Serikali.

Nae Mwakilishi wa Makamu wa Mkuu wa Chuo Prof.Raphael Chibunda, Dr. Mjema amewaasa wahasibu hao watumie fursa kufika kwa SUA kwa  kutembelea maeneo ya kihistoria yaliyopo chuoni hapo kwa siku zote wawapo katika mazingira hayo pamoja na kuwasifu kutokana na mafanikio waliyoyapata katika kukuza pato la Taifa kiuchumi hivyo ameiona kama changamoto kwa SUA kutokana na ufanisi huo kwa kuiga mfano mzuri toka kwao.

Katika picha ya pamoja na Naibu Waziri wa Madini Mhe. Doto Mashaka Biteko(katikati), Mwakilishi wa Makamu wa Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA) Dr. Mjema (wa pili kushoto),Mtendaji Mkuu wa Tume ya Madini nchini Prof. Shukrani Elisha Manya (wa pili kulia), pamoja na wahasibu toka sehemu mbalimbali nchini baada ya ufunguzi wa mafunzo uliofanyika Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA Kampasi ya Solmon Mahlangu Morogoro.

    

WEKENI MIPANGO YA MATUMIZI ENDELEVU YA ARDHI - WARIOBA

Na, Catherine Mangula Ogessa

Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA, Jaji Mstaafu Mhe. Joseph Sinde Warioba  amekitaka chuo hicho kuhakikisha kinaweka mipaka katika maeneo yote ya ardhi ya chuo pindi mgogoro uliopo kati ya wananchi na SUA utakapomalizika, pamoja na kuwa na mpango endelevu wa matumizi ya ardhi.

Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA, Jaji Mstaafu Mhe. Joseph Sinde Warioba akiongea na Menejimenti ya Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA.(Picha na Fransis Mwakatenya)

 

Akizungumza na viongozi wa chuo hicho mara baada ya ziara yake ya siku mbili, iliyokuwa na lengo la kujifunza na kuona shughuli mbalimbali zinazofanywa na chuo hicho, Mkuu huyo wa chuo amesema, pamoja na kuwepo kwa uhaba wa fedha lakini ni muhimu kuhakikisha mipaka ya chuo  inakuwa wazi na kulindwa jambo litakalosaidia wananchi kuelewa na kutoingia katika maeneo ya chuo

 

Aidha Mhe. Warioba ambaye pia ni Waziri Mkuu mstaafu katika awamu ya kwanza iliyoongozwa na Baba wa Taifa Hayati Mwl. Julius Kambarage Nyerere amesema kuwepo kwa mpango wa matumizi ya ardhi pia kutasaidia kuhakikisha  maeneo hayo hayachukuliwi kwa matumizi mengine na badala yake yatumike kwa shughuli za chuo ikizingatiwa hivi sasa mji wa Morogoro unazidi kupanuka.

Jaji Mkuu (mstaafu), Mhe. Mohamed Chande Othman akiongea na Menejimenti ya Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA.(Picha na Fransis Mwakatenya)

 

Katika hatua nyingine amewapongeza viongozi  kwa jitihada wanazozifanya katika kuhakikisha wanamaliza changamoto za miundombinu na hatimaye wanafunzi waweze kusoma wakiwa katika mazingira rafiki, lakini pia kwa namna wafanyakazi wanataaluma pamoja na waendeshaji jinsi ambavyo wamekuwa wakitoa maelezo ya shughuli mbalimbali wanazozifanya  kwa kujiamini wakati wa ziara yake, hali inayoonesha wanaelewa kile wanachokifanya.

Amebainisha pamoja na kuwepo kwa changamoto mbalimbali lakini pia wamejitahidi kuhakikisha wanawaandaa wahitimu ili pindi wanapomaliza masomo yao waweze kujiajiri wenyewe na kuajiri wengine. Pia ameutaka uongozi huo kuhakikisha unaweka mikakati ya kuzidi kuongeza madarasa na maabara za kufundishia kwani pamoja na jitihada nzuri wanazozifanya za kuongeza madarasa na maabara lakini bado hazitoshi kwa siku za usoni kutokana na kuongezeka kwa udahili kila mwaka.

 

Awali akimkaribisha mkuu wa chuo Mwenyekiti wa Baraza la Chuo, Jaji mkuu Mstaafu  Mh Mohamed Othuman Chande amekitaka chuo kuhakikisha kinashirikiana na Serikali ili kuwa na mtazamo mmoja katika mageuzi mbalimbali yanayofanywa chuoni hapo huku akisisitiza kuhakikisha chuo kinabaki katika malengo yake makuu ya kutoa mafunzo, utafiti na kutoa huduma kama vile ugani.

 

Akitoa shukrani kwa ujio wa Mkuu huyo wa Chuo, Naibu wa Makamu  wa Mkuu wa Chuo Taaluma Prof. Peter Gillah amesema watahakikisha wanayafanyia kazi maelekezo yote  hususani suala la kuweka mipaka ya ardhi pamoja na kuwa na mpango wa matumizi bora ya ardhi na yale yaliyoagizwa na mwenyekiti wa Baraza.

SIKU KUFUNGUA NA KUFUNGA ORIENTATION WEEK SUA

Makamu wa Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA) Prof.Raphael Chibunda akifungua na kufunga ORIENTATION WEEK katika Kampasi ya Solomoni Mahlangu mkoani Morogoro.(Picha na Tatyana Celestine)Mshauri wa Wanafunzi Pule John Mutshabi akitoa neno la shukrani kwa Uongozi na wanafunzi wapya kwenye ufunguzi na kufunga ORIENTATION WEEK katika Kampasi ya Solomoni Mahlangu mkoani Morogoro.(Picha na Tatyana Celestine)Prof. Phiri kutoka Idara ya Sayansi ya Mifugo na Tiba kwa wanyama (VET) akiwasalimia wanafunzi wapya(Picha na Tatyana Celestine)Mkuu wa Kituo cha Polisi SUA Bi Detha Saimon Matiku akitoa maelezo kuhusu ulinzi na usalama wa wanafunzi wawapo chuoni wakati wa kufungua na kufunga ORIENTATION WEEK katika Kampasi ya Solomon Mahlangu mkoani Morogoro.(Picha na Tatyana Celestine)Baadhi ya Uongozi wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA) walioshiriki katika ufunguzi na kufunga ORIENTATION WEEK katika Kampasi ya Solomoni Mahlangu mkoani Morogoro.(Picha na Tatyana Celestine)Wanafunzi wapya waliojiunga na Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA.(Picha na Tatyana Celestine)Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA) Prof.Raphael Chibunda akipeana mkono na mmoja wa wanafunzi wapya kwenye siku ya kufungua na kufunga ORIENTATION WEEK katika Kampasi ya Solomoni Mahlangu mkoani Morogoro.(Picha na Tatyana Celestine)Naibu Makamu wa Mkuu wa Chuo (Taaluma) Prof. Peter Gillah akiongea na Wanafunzi wapya wenye siku ya kufungua na kufunga ORIENTATION WEEK katika Kampasi ya Solomoni Mahlangu mkoani Morogoro.(Picha na Fransis Mwakatenya)Naibu Makamu wa Mkuu wa Chuo (Tawala na Fedha) Prof. Yonika Ngaga akiongea na Wanafunzi wapya wenye siku ya kufungua na kufunga ORIENTATION WEEK katika Kampasi ya Solomoni Mahlangu mkoani Morogoro.(Picha na Tatyana Celestine)

WANAFUNZI WAPYA WAKARIBISHWA KATIKA WIKI YA KUZOEA MAZINGIRA SUA

Principal  Warden Nona Makaranga akiongea na wanafunzi wapya katika ufunguzi na kufunga siku Orientation week Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA).Baadhi ya wanafunzi wapya wakisikiliza kwa makini katika  Orientation week Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA).(Picha na Tatyana Celestine)

Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA kimeomba Serikali kuongeza fedha kwa ajili ya kufanyia Tafiti

Na. Bujaga I Kadago

Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA kimeomba Serikali kuongeza fedha kwa ajili ya kufanyia Tafiti na hivyo kuwa na uhuru wa kufanya tafiti zinazolenga kutatua changamoto za wakulima wetu.

Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine  Kilimo SUA Jaji mstaafu Mhe. Joseph Sinde Warioba akipata maelezo toka kwa Mtaalam wa Udongo toka  Idara ya Sayansi ya Udongo Bw. Alphonce Mgina katika ziara yake chuoni hapo.(Picha na Tatyana Celestine)

Rai hiyo imetolewa na Makamu wa Mkuu wa Chuo cha Sokoine cha Kilimo SUA Prof. Raphael Chibunda alipokuwa akitoa taarifa ya shughuli za chuo kwa Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine  Kilimo SUA Jaji mstaafu Mhe. Joseph Sinde Warioba wakati wa kuanza ziara ya siku mbili chuoni

Prof. Chibunda amesema tafiti zinazofanyika kutokana na fedha za wafadhili kwa kiasi fulani zinakuwa hazizingatii mahitaji ya wakulima wa Tanzania.

Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine  Kilimo SUA Jaji mstaafu Mhe. Joseph Sinde Warioba akielezea jambo alipotembelea Duka la Mboga na Matunda katika Chuo Kikuu cha Sokoine  Kilimo SUA .(Picha na Tatyana Celestine)

Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine  Kilimo SUA Jaji mstaafu Mhe. Joseph Sinde Warioba, Jaji Mkuu (mstaafu), Mhe. Mohamed Chande Othman katika picha ya pamoja na Menejimenti ya Chuo na wanafunzi toka nchi mbalimbali.(Picha na Tatyana Celestine)

Wakulima nchini bado wanahitaji kutumia mbinu za kisasa za kilimo, ufugaji, na uhifadhi mazingira

Na: Bujaga I. Kadago

Pamoja na Tanzania kujitosheleza kwa kiasi kikubwa katika suala la uhakika wa chakula, lakini wakulima nchini bado wanahitaji kutumia mbinu za kisasa za kilimo, ufugaji, na uhifadhi mazingira.

Kauli hiyo imetolewa asubuhi hii na Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo, Waziri Mkuu {mstaafu} na Jaji {mstaafu}, mhe. Joseph Sinde Warioba alipozungumza na Menejimenti ya chuo mwanzoni mwa ziara yake ya siku 2 chuoni SUA.

Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo, Waziri Mkuu {mstaafu} na Jaji {mstaafu}, mhe. Joseph Sinde Warioba akikaribishwa na Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA Prof. Raphael Chibunda katika ziara yake ya siku mbili chuoni hapo,kulia wa pili ni Mwenyekiti wa Baraza la Chuo, Jaji Mkuu (mstaafu), Mhe. Mohamed Chande Othman, na wa kwanza kulia ni Naibu wa Makamu wa Mkuu wa Chuo Prof. Petter Gillah.(Picha na Tatyana Celestine)

Amesema lengo la ziara hii ni kukijua chuo kwa undani ili awe na uelewa mzuri kuhusu chuo na hivyo kuwa katika nafasi nzuri ya kutekeleza, kushauri na kutatua changamoto zilizopo chuoni.

Mapema akimkaribisha Mhe. Warioba, Mwenyekiti wa Baraza la Chuo, Jaji Mkuu (mstaafu), Mhe. Mohamed Chande Othman alipongeza ushirikiano uliopo kati ya Chuo, Wizara mama ya Elimu na Serikali Kuu na hivyo kuwezesha baadhi ya changamoto kutatuliwa na kufanya chuo kuwa na maendeleo

ZIARA YA MKUU WA CHUO MH. JAJI (MSTAAFU) JOSEPH SINDE WARIOBA SUA

 ZIARA YA MKUU WA CHUO MH. JAJI (MSTAAFU) JOSEPH SINDE WARIOBA KATIKA CHUO KIKUU CHA SOKOINE CHA KILIMO TAREHE 7 NA 8 NOVEMBA 2018.

MKUU WA CHUO MH. JAJI (MSTAAFU) JOSEPH SINDE WARIOBA (KATIKATI)AKISINDIKIZWA NA JAJI MKUU (MSTAAFU) MH.MOHAMED CHANDE OTHMAN,(WA KWANZA KULIA) NA MAKAMU MKUU WA CHUO PROF.RAPHAEL CHIBUNDA(WA KWANZA KUSHOTO),  KUPEANA MIKONO NA VIONGOZI WAANDAMIZI BAADA YA KUWASILI CHUONI SUA.(Picha na Tatyana Celestine) MKUU WA CHUO MH. JAJI (MSTAAFU) JOSEPH SINDE WARIOBA AKIWEKA SAINI KATIKA KITABU CHA WAGENI KATIKA OFISI YA MAKAMU MKUU WA CHUO PROF. RAPHAEL CHIBUNDA ALIPOWASILI CHUONI.(Picha na Tatyana Celestine)

MWENYEKITI WA BARAZA LA CHUO KIKUU CHA SOKOINE CHA KILIMO SUA, JAJI MKUU (MSTAAFU) MH.MOHAMED CHANDE OTHMAN AKISAINI KITABU CHA WAGENI OFISI YA MAKAMU MKUU WA CHUO MARA BAADA YA KUWASILI CHUONI HAPO.(Picha na Tatyana Celestine)

JAMII YAASWA KUTUMIA BAMBOO KUONDOKANA NA UHARIBIFU WA MAZINGIRA

Na.Halima KatalaMbozi


Wananchi wametakiwa kuelewa kwa usahihi kuhusu matumizi ya mmea aina ya Bamboo (Mwanzi) katika utengenezaji wa samani ili kuondokana na uharibifu wa Mazingira kwani ni mmea wenye matumizi mengi kuliko mmea wowote duniani. 

Hayo yameelezwa na Mhadhiri msaidizi kutoka Chuo Kikuu cha Sokoine cha kilimo (SUA) Bw. Paul Lyimo wakati akifanya mahojiano kupitia kipindi cha Mchakamchaka   kinachorushwa na SUAFM.

Picha na mtandao

Bw. Lyimo amesema Chuo cha Sokoine cha Kilimo kimekuwa kikifanya utafiti wa mmea huo na kuona ni namna gani unaweza kumsaidia mkulima na mwananchi katika uzalishaji wa Malighafi mbalimbali hasa Samani.

Pia Bw. Lyimo amewashauri wakulima kujikita katika kilimo cha Bamboo kwani kiutaalamu kuna Bamboo ambazo zina wigo mpana wa ukuaji mfano aina ya Savrugarisi kwani inaweza kukua sehemu yoyote nchini Tanzania japo ukuaji wake unatofautiana, pia haichukui muda mrefu hadi kuvunwa tofauti na miti mingine ambayo inasumika katika matumizi ya utengenezaji wa Samani.

Picha na mtandao

Aidha Lyimo amesema katika nchi ambazo zimeendelea kama China watu wake wanatumia mmea wa Bamboo katika utengenezaji wa karatasi nan chi ya Ghana ambao wanatumia mmea huo katika kutengenezea Baiskeli hivyo ni vyema jamii sasa ikatambua umuhimu wa zao hilo.

ZIARA YA KUANGALIA UTEKELEZAJI WA SHUGHULI MBALIMBALI SUA

Na: Fransis Mwakatenya

Menejimenti ya Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo, SUA ikiongozwa na Makamu wa Mkuu wa Chuo,Prof. Raphael Chibunda mnamo 31 Octoba 2018 imefanya ziara ya kuangalia utekelezaji wa shughuli mbalimbali ikiwemo miradi na ukaguzi wa mipaka ya Chuo katika maeneo yanayovamiwa na wananchi hususani Lugala, Lukobe na Lukobe Juu.

IMG 20181101 WA0007Msafara wa menejimenti ya Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA ukiwasili katika moja ya eneo kwa kufanya ukaguzi

Aidha ziara hiyo imefikia miradi mbalimbali iliopo chuoni kwa lengo la kuangalia uboreshaji pamoja na ukarabati unaoendelea katika Hostel ya Unit One unaofanywa na TBA, Gowdown la kuhifadhi mizigo na kiwanda kinachotengeneza thamani Vuyusile Min.

IMG 20181101 WA0013Makamu wa Mkuu wa Chuo  SUA Prof. Raphael Chibunda akiwa pamoja na viongozi wa Chuo SUA,  wakijadili jambo mara baada ya kufika katika moja la eneo walilotembelea

Vilevile timu hiyo ilkagua kisima cha maji kinachochimbwa kwa ajili ya kuhudumia wanafunzi na wakazi wa Kampasi ya Solomoni Mahlangu.

WAKULIMA TUMIENI MBEGU BORA ZILIZOFANYIWA UTAFITI ILI ZIWAKOMBOE.

Na: Farida Mkongwe

Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA kinaendelea na utafiti wa kubaini aina bora zaidi ya mbegu za maharage zinazokinzana na ugonjwa zaidi ya mmoja pamoja na maharage yanayoiva haraka ili kupunguza gharama za nishati ya kupikia kwa walaji.

Mhadhiri Mwandamizi na Mtafiti aliyebobea katika utafiti wa mbegu za mazao kutoka SUA Prof. Suzan Nchimbi Msolla amesema utafiti huo utakapokamilika na kuthibitishwa na Wizara ya Kilimo kupitia Taasisi ya Uthibiti Ubora wa Mbegu Tanzania TOSCI utaongeza tija zaidi kwa wakulima pamoja na watumiaji wa maharage.

Prof. Msolla amesema mpaka sasa katika utafiti wa awali tayari wamegundua mbegu bora za maharage zilizoboreshwa ambazo zina uwezo wa kutoa  mavuno zaidi ya mara mbili ukilinganisha na mbegu za asili ambazo hazina uwezo wa kukinzana na magonjwa.

IMG 20181101 WA0008

Prof. Suzan Msola akiendelea na majukumu yake akiwa Ofisini kwake.

“Mkulima anayetumia mbegu za asili anaweza kupata kati ya magunia 7-8 kwa hekta moja wakati akitumia mbegu bora zilizofanyiwa utafiti na kuboreshwa  anaweza kuvuna kati ya magunia 15-25 kwa hekta moja, hivyo nawashauri wakulima watumie mbegu bora ili waweze kujikwamua na umaskini”, alisema Prof. Msolla.

Sanjari na mavuno mengi yanayotokana na matumizi ya mbegu bora, pia mbegu za maharage zilizofanyiwa utafiti hukomaa mapema kati ya miezi miwili na siku mbili hadi miezi miwili na siku 10 (siku 62-70) ukilinganisha na mbegu za asili ambazo maharage yake hukomaa kati ya siku 70-90.

mbegu za maharage selian(Picha na mtandao)

Matumizi ya mbegu bora zilizofanyiwa utafiti licha ya kumkomboa mkulima pia yana nafasi kubwa kuelekea Tanzania ya viwanda kwa kuwa uzalishaji wa mazao utakapoongezeka ndipo zitakapopatikana malighafi za kutosha kwa ajili ya matumizi ya viwandani.

Mbegu za asili hazina ukinzani na magonjwa

Na: Gerald Lwomile

Imebainishwa kuwa matumizi ya mbegu za asili hayawezi kumpa matokeo mazuri mkulima katika uzalishaji kwani mbegu hizo mara nyingi hazina ukinzani wa magonjwa jambo linaloweza kumpa mkulima hasara.

Hayo yamesemwa  na Mhadhiri Mwandamizi na Mtafiti aliyebobea katika utafiti wa mbegu za mazao kutoka Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA Prof. Suzan Nchimbi Msolla wakati akizungumza na SUAFM

beans

Prof. Nchimbi amesema pamoja na kuwa mbegu hizo zikitumika katika uzalishaji na kufuata kanuni bora za kilimo zinaweza kumletea mkulima mazao lakini kamwe haziwezi kufikia kiwango cha mbegu zilizofanyiwa utafiti ambazo pia zina uwezo wa kukinzana na magonjwa.

Amesema watafiti wamekuwa wakiziboresha mbegu hizo za asili na kutoa mbegu chotara huku mbegu hizo zikibaki na uasilia wake kwa karibu asilimia 90.

Prof. Nchimbi amesema mbali na ukweli kuwa matumizi ya mbolea chotara yanaweza kumsaidia mkulima lakini ni muhimu kuhakikisha kanuni bora za kilimo zinafuatwa ikiwa ni pamoja na kutayarisha shamba kwa kufuata ushauri wa maafisa kilimo ambao wamesomea mambo ya kilimo

Akizungumzia matumizi ya mbolea Prof Nchimbi amesema matumizi ya mbolea ni muhimu katika uzalishaji wa mazao na kuwataka wakulima kuhakikisha wanatumia mbolea mara zote ili kujihakikishia kuwa na mazao bora yenye tija

Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA kusajili Wanafunzi zaidi ya 4000 kwa ajili ya kuanza masomo yao

Wanafunzi zaidi ya elfu nne wanatarajiwa kupokelewa katika Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA kwa ajili ya kuanza masomo yao katika fani mbalimbali za kisayansi na sanaa ambapo muhula wa masomo utaanza Novemba 5, 2018 .

sokoine university of agriculture Administration block

Akizungumza na SUAMEDIA Mshauri wa wanafunzi SUA Bw. Pule John Motshabi amesema kuwa maandalizi ya kuwapokea wanafunzi hao yamekamilika ikiwa ni pamoja na ugawaji wa vyumba vya malazi kwa wanafunzi.

Amesema wanafunzi wanaojiunga na masomo katika Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo wanawajibika kuhudhuria katika wiki ya kuyajua mazingira na kuzifahamu sheria na kanuni mbalimbali zitakazowaongoza watakapokuwa chuoni hapo.

Usajili kwa wanafunzi umeaanza tarehe 29 Octoba katika ukumbi wa Freedom Square kwa kampasi ya Mazimbu na kwa Kampasi kuu usajili unafanyika katika kumbi za mihadhara za MLT 8 na MLT 9 maarufu kama ‘New Lecture theater’ ambapo usajili huo utamalizika Novemba Mosi.

Katika hatua nyingine Mshauri wa Wanafunzi Bw. Motshabi amesema wiki ya kuyajua mazingira ya chuo maarufu kama Orientation week itafungwa rasmi tarehe 2 Novemba katika kampasi ya Mazimbu kwenye ukumbi wa Freedom Square ambapo mgeni rasmi anatarajia kuwa Makamu wa Mkuu wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo, SUA, Prof. Raphael Chibunda.

Makamu wa Rais agoma kufungua stendi ya mabasi Kibaha

MAKAMU wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Samia Suluhu Hassan amekataa kuzindua stendi kuu mpya ya Mailmoja Kibaha mkoani Pwani, akiwa katika ziara yake mkoani humo.

Hatua hiyo ameifikia kutokana na kupata wasiwasi wa utekelezaji wa mradi kuwa na baadhi ya mapungufu ambapo amedai baada ya kufanya uchunguzi wiki mbili ama tatu zijazo atakwenda kuuzindua. 

Akizungumza katika stand hiyo, Samia alieleza, kuna minong’ono wameisikia kuhusu mradi huo hivyo ni jukumu lake kuibeba na atakapo jiridhisha atarudi kwa mara nyingine  .samia

Picha na mtandao

 

Hata hivyo, alisema atakutana na mkuu wa wilaya, mkurugenzi na mkuu wa mkoa kuzungumzia suala hilo. 

“Msishtuke kwa hili ni kawaida kwa kuchukua hatua za aina hii ili kujiridhisha kwa maslahi ya halmashauri, mkoa na watumiaji kijumla “

“Serikali ya Chama Cha Mapinduzi (CCM) ni sikivu na kusikia malalamiko ya wananchi, tumepata malalamiko kidogo kuhusu stand hii, serikali ni ya uwazi na ukweli hivyo sitofungua stendi “alisisitiza Samia.

Samia alimpongeza mkurugenzi wa halmashauri ya mji wa Kibaha, Jennifer Omolo na mkuu wa wilaya ya Kibaha Assumpter Mshama na wahusika waliohusika kufanikisha mradi huo.

Nae waziri wa nchi ofisi ya Rais, Tawala za mikoa na serikali za mitaa -TAMISEMI ,Selemani Jafo alisema yeye kama waziri wapo wataalamu wanaohakiki lakini ameridhishwa na kazi hiyo .

“Kwani kila kazi ina changamoto za kibinadamu, hasi na chanya, lakini wamejitahidi  “alisema Jafo.

Jafo alieleza, mradi huo umepata msaada wa mkopo nafuu kutoka bank ya Dunia ambao wamepata fedha za kimarekani dollar milioni 255 .

Alielezea , wanagusa miji 18 na wanachokifanya wanagusa stendi tisa, barabara za miji kwa kiwango cha lami na madaraja makubwa ya kisasa. 

Wakitoa kero ya stand hiyo, madereva pikipiki walidai eneo lililotengwa kwa ajili yao halina sehemu ya kujikinga hivyo kusababisha usumbufu wakati wa mvua na jua. 

Mkurugenzi wa halmashauri ya mji wa Kibaha, Jennifer Omolo alisema katika stendi ndogo ya awali walikuwa wakikusanya ushuru sh. 950.000  kwa siku ambapo sasa wanakusanya sh. milioni 1.6 .

Alisema mradi huo umegharimu sh. bilioni 2.9 na walishamlipa mkandarasi bilioni 2.7 ,stendi hiyo itakuwa na mabanda kumi ya kukatia tiketi, mawakala 40 ,eneo la tax, na wafanyabiashara ndogondogo wanaojiingizia kipato kwa kuuza biashara zao wapo 100 .

Samia akiwa katika ziara yake Kibaha vijijini na mjini pia alipata fursa ya kutembelea mradi wa reli ya kisasa ya standard gauge kujionea namna unavyoendelea.

Vigogo waliojilimbikizia mashamba makubwa ya mkonge wako hatarini

Vigogo waliojilimbikizia mashamba makubwa ya mkonge wako hatarini kupokwa kutokana na mpango wa serikali kuyafanyia ukaguzi wa kuwabaini walioyatelekeza bila kuyaendeleza.

Mpango huo umetangazwa na Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, William Lukuvi, akisema serikali itaanza kufanya ukaguzi mashamba yote ya mkonge nchini kwa lengo la kubaini yale ambayo hayafanyi vizuri ili wayafute na kupatiwa watu wengine watakaokuwa na uwezo wa kuyaendeleza.

KIGOGOPicha na mtandao

Aidha, Lukuvi ameijia juu Bodi ya Mkonge Tanzania kwa kushindwa kusimamia vizuri kampuni zinazozalizasha zao hilo ambapo mengi yao uendeshaji wake hauna tija kwa kuwa hayatoi ajira za kutosha kwa wananchi wanaozunguka eneo husika sambamba na kuikosesha serikali mapato.

Lukuvi alisema hayo jana alipokuwa akizungumza na uongozi wa kampuni ya kuzalisha mkonge ya LM Investments Ltd iliyopo katika kijiji cha Ndungu Wilaya ya Same Mkoa wa Kilimanjaro wakati akikamilisha ziara yake ya kushughulikia migogoro ya ardhi katika wilaya za Hai, Moshi na Same.

“Mashamba mengi ya mkonge hapa nchini uendelezaji wake hauna tija, hauridhishi na wamiliki wake wanahodhi tu maeneo jambo linaloikosesha serikali mapato, huku wengine wakitumia mashamba hayo kukopea fedha katika benki,” alisema Lukuvi.

Alisema pamoja na kuwapo Bodi ya Mkonge ambayo ina jukumu la kusimamia uendeshaji zao hilo, lakini imeshindwa kufanya kazi ipasavyo, hivyo kusababisha makapuni ya kuzalisha mkonge kufanya yanavyotaka.

“Kama bodi ya Mkonge wameshindwa kuchukua hatua kwa wale wasiofanya vizuri katika uzalishaji wa mkonge, basi sisi kama Wizara ya Ardhi tutafanya ukaguzi kwa mashamba yote ya mkonge ili tubaini wale wasiofanya vizuri na tuwanyang’anye na tuwapatie watu wengine wenye uwezo,” alisema Lukuvi.

Kauli ya Lukuvi inafuatia kutoridhishwa na uendeshaji wa Shamba la Mkonge la Ndungu lenye ukubwa wa hekta 1,230 linalomilikiwa na Kampuni ya LM Investments Ltd. 

Shamba hilo limekuwa na mgogoro na wananchi wa vijiji vitatu vya Ndungu, Gonja Mperani na Msufini. Kwa mujibu wa Naibu Mkurugenzi Mtendaji wa Kampuni ya LM Investments Ltd, Allan Chellangwa, shamba hilo limekuwa likizalisha wastani wa tani 30 mpaka 50 kwa mwezi na lengo ni kuzalisha tani 50 kwa mwezi huku wafanyakazi 24 wakiwa wameajiriwa.

Maelezo hayo yalimshtua Lukuvi ambaye alisema uwiano wa hekta 1,230 na ajira za watu 24 hauendani na kueleza kuwa lengo la serikali kutoa mashamba makubwa kwa wawekezaji ni kutoa ajira kwa wananchi sambamba na kupata mapato kupitia kodi na kusisitiza serikali haiwezi kuacha shamba lenye ukubwa huo kutoa ajira za watu wachache tu.

Wenyeviti wa vijiji vya Msufini, Gonja Mperani na Ndungu waliiomba serikali kuwapatia ekari 100 kila kijiji ili ziwasaidie katika shughuli zao. Mwenyekiti wa Kijiji cha Msufini, Omar Mganga, alimueleza Lukuvi kuwa kijiji chake kimekuwa na uhaba wa ardhi jambo linalosababisha wananchi wa eneo hilo kukosa maeneo ya makazi na ya kuzikia.

Akizungumza na wananchi wa vijiji vyote vitatu, Lukuvi aliwaeleza kuwa moja ya kazi ya serikali ni kuondoa kero, kulinda wawekezaji na kutetea wanyonge na kufafanua kuwa jukumu la serikali siyo kufukuza wawekezaji, ila ni kutaka kuwa na wawekezaji wenye tija, watakaoleta teknolojia mpya pamoja na kuongeza pato la taifa.

Katika kutatua mgogoro huo, Lukuvi aliamuru vijiji hivyo vitatu vipatiwe jumla ya hekta 300 kutoka hekta zinazomilikiwa LM Investments Ltd 1,230 ambapo hekta 71 ni zile zilizoongezwa tofauti na makubaliano ya umilikishwaji mwaka 1998 na nyingine zitatoka ndani hekta zinazomilikiwa na kampuni ambapo kila kijiji sasa kitapatiwa hekta 100 jambo lililopokelewa kwa furaha na wananchi wa vijiji hivyo.

Matokeo ya Darasa la Saba 2018

WATOTOPICHA NA MTANDAO

 

Bofya hapa === > Matokeo Darasa la Saba 2018 (Link 1)

Bofya hapa === > Matokeo Darasa la Saba 2018 (Link 2)

MAGONJWA YA MOYO YASIPOTIBIWA MAPEMA YANAWEZA KUSABABISHA KIFO AU ULEMAVU KWA MGONJWA

Na: Gerald Gasper Lwomile

Watanzania, wakiwemo wanajumuiya wa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA na wakazi wa mkoa wa Morogoro wameshauriwa kufuatilia afya zao kwani magonjwa mbalimbali  kama ya moyo na mengine yana athari kubwa ikiwemo kupoteza maisha na kupata ulemavu.

Ushauri huo umetolewa na Dkt. Mkazi wa Hospitali ya SUA ambaye pia ni Daktari bingwa wa magonjwa ya Moyo  Dkt. Omari Kasuwi wakati akizungumza katika kipindi cha Mchakamchaka kinachorushwa kupitia masafa ya 101.1 mkoani Morogoro.

kasui

Dkt. Bingwa wa magonjwa ya moyo Omar Kasuwi  akimkagua mgojwa  katika Hospitali ya Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA.

Dkt. Kasuwi amesema watu wengi wamekuwa wakikabiliwa na matatizo ya moyo bila kujua, hali ambayo imekuwa ikiwaletea hatari kubwa katika maisha yao na wakati mwingine kupoteza maisha.

Amesema yapo matatizo ya magonjwa ya moyo ambayo mtu huzaliwa nayo na kutolea mfano tundu katika moyo ambapo watoto wadogo wanaozaliwa mara nyingine hukumbwa na tatizo hilo.

Amesema katika nchi zilizoendelea watu wake wamekuwa na mfumo sahihi wa kufuatilia afya zao tofauti na nchi nyingi zisizoendelea ambapo watu wake wamekosa uelewa na kujua kuwa afya ndiyo msingi wa maendeleo yao.

Daktari huyo bingwa wa magonjwa ya moyo ameendelea kusema kuwa matatizo ya magonjwa ya moyo yanatibika endapo mgonjwa atafuata taratibu sahihi za matibabu tangu kugundulika kwa tatizo la moyo alilonalo.

2F7E413F00000578 3366388 image m 33 1450471936137

Mfano wa picha ya mtu aliyepata maumivu makali katika sehemu ya kushoto ya mwili kifuani (Picha kwa hisani ya mtandao)

Amesema mfumo wa maisha kwa kiasi fulani huchangia kuwepo kwa tatizo la magonjwa ya moyo, ametolea mfano ulaji wa vyakula usio sahihi, unywaji wa pombe na uvutaji wa sigara kuwa mara nyingine husababisha mzazi kuzaa mtoto mwenye tundu katika moyo au mtu mzima kupata magonjwa ya moyo.

Dkt. Kasuwi amesema kwa watu wazima wamekuwa na dalili kadhaa ambazo mtu anapoziona ni muhimu akamuona daktari, amezitaja dalili hizo kuwa ni pamoja na kusikia maumivu makali kwa muda  ni dakika moja au chini ya hapo katika sehemu ya kushoto karibu na moyo, mkono wa kushoto au sehemu ya juu ya shingo katika eneo la taya upande wa kushoto na hali hii huambatana na kutokwa kwa jasho jingi.

imagesMfano wa picha ya mtu aliyepata maumivu makali katika mkono wa kushoto, maumivu yanayoambatana na kuwa na tatizo la moyo (Picha kwa hisani ya mtandao)

Akizungumzia namna ya kuepuka au kuzuia ugonjwa wa moyo Dkt. Kasuwi amesema ni muhimu kufuata njia sahihi za ulaji wa chakula ikiwa ni pamoja na kula chakula bora, kufanya uchunguzi wa afya wa angalau mara moja kwa mwaka, kuepuka uvutaji wa sigara na matumizi ya madawa ya kulevya, kuepuka unywaji wa pombe na kurekebisha mfumo wa maisha kwa ujumla.

Dkt. Kasuwi amesema Hospitali ya Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA imekuwa na vifaa vya kisasa vya kuangalia magonjwa mbalimbali yakiwemo ya  moyo, nahivyo kuwataka wananchi kuitumia hospitali hiyo ambayo hivi sasa inapokea na kutoa huduma hata kwa wagonjwa wenye bima za afya.

Subcategories

Page 8 of 44