Wanafunzi wa SUA mbioni kupata ufumbuzi wa tatizo la viwavijeshi

Na, CALVIN  E. GWABARA
Wanafunzi wa wanne  wa Mwaka wa tatu kutoka chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo SUA wanaofanya tafiti shirikishi kwa kushirikiana na wakulima katika kupata ufumbuzi wa matatizo
ya wakulima wa Mahindi Mkoani Morogoro kwa kutumia mbinu za asili kwa ufadhili wa Shirika la Kilimo Endelevu SAT wako mbioni kupata ufumbuzi wa tatizo la Viwavi jeshi vamizi.
 

Mwanafunzi Gloria Francis ( Mwenye Koti la Blue) akifafanua jambo kwa wakulima kuhusu utafiti wake wa kina cha shimo linalofaa kupanda mahindi.
 
Wakiongea na Waandishi wa habari katika eneo wanalofanyia utafiti kwenye shamba la SUA mmoja wa wanafunzi hao Matha Makumba anayefanya utafiti wa kutumia
Unga wa majani ya  Mlonge,Unga wa mbegu za Muarobaini na mchanganyiko wa mlonge na Muarobaini amesema kuwa matokeo ya awali yanaonesha Muarobaini umefanya vizuri.
 
Mwanafunzi huyo mtafiti amesema pamoja na kwamba muarobaini umefanya vizuri lakini bado kuna mashambulizi ya wadudu hao pamoja na kupuliza dawa hiyo kila baada ya wiki
moja hivyo utafiti zaidi unatakiwa kufanyika kuweza kujua ni kwa namna gani maji ya mmea huo yanaweza kuboreshwa ili kupambana na wadudu hao.

Newton Kilasi Mhadhiri SUA na msimamizi wa wanafunzi hao (Kulia) akifafanua jambo.
Pamoja na swala la matumizi ya mbinu hizo za asili lakini pia walipanda mbegu tofauti tatu kuweza kubaini ni mbegu gani inayoweza kustahimili au kutoshambuliwa na
wadudu hao ambapo walipanda mbegu aina za Staha,Meru na Tumbili lakini mbegu ya Tumbili imeonekana kutoshambuliwa zaidi na wadudu hao ikilinganishwa na mbegu
hizo nyingine.
 
Kwa upande wake Glory Francis mwanafunzi wa mwaka wa tatu katika ndaki ya Kilimo  SUA ambaye amefanya utafiti kuona kina gani cha shimo kinatakiwa kupandwa mbegu
ya mahindi ili iweze kuota vizuri baada ya wakulima kulalamika kuwa mbegu wanazopanda hazioti huku kukiwa na utofauti wa uchimbaji wa mashimo amesema kuwa yeye amebaini
kuwa shimo la urefu wa sentimita tano ndilo linalofaa kupandwa mbegu.
Bi. Matha Makumba Mwanafunzi Mtafiti kutoka SUA anayefanya utafiti wa mbinu za asili za kukabiliana na Viwavijeshivamizi.
Aidha amesema yeye alipanda kwenye mashimo ya urefu wa setimeta 15. 5 na sentimita 3 ili kuweza kujibu changamoto hiyo ya wakulima kutokana na wakulima hao kuwa na
uchimbaji tofauti wa mashimo wengine yakiwa marefu na mengine mafupi lakini katika utafiti huo amebaini kuwa mbegu kubwa zimefanya vizuri kwenye sentimita 5.
 
Hata hivyo ameshauri wakulima kutumia mbegu kubwa kama ni msimu mzuri wa mvua kwani zinaweza kuota vizuri na kukua huku akishauri wakulima kuachana na kurudia mbegu
za msimu uliopita na badala yake kila mwaka waende dukani kununua mbegu kwani kurudia mbegu kunapoteza sifa za mmea na kushusha uzalishaji.

 

Wakulima kutoka vikundi mbalimbali wakipata  maelezo kutoka kwa mwanafunzi mtafiti wa SUA
 
Kwa upande wake mtafiti Neema Erasto  ambaye anafanya utafiti wa kujua kwanini kunakuwa na uotaji hafifu wa mbegu amesema walitumia mbegu za asili na mbegu za dukani
lakini pia kwa kutumia mbinu mbadala kwa kuloweka mbegu kwenye chumvi na kuloweka kwenye maji yasiyo na chumvi.
 
Amesema utafiti wake umebaini kuwa mbegu zilizolowekwa kwenye maji yasiyo na chumvi zimeota vizuri kuliko zile ambazo zililowekwa kwenye maji ya chumvi na zile ambazo
hazikulowekwa kwakuwa zilizibeba unyevunyevu wa kutosha na zilipofika ardhini zimeota kirahisi zaidi na haraka.
 
Amesema zile zilizolowekwa kwenye chumvi zimeota kidogo kwakuwa zinapofika ardhini kunakuwa na ukizani wa kuvuta maji na hivyo kusababisha mbegu kuchelewa kuota na
hivyo kuwashauri wakulima kutoloweka mbegu kwenye maji ya chumvi kama wanavyofanya na waloweke kwenye maji siku moja kabla ya kuzipanda ili zileinike na kuota haraka.
 
Akizungumzia utafiti huo wa wanafunzi hao Mtaalamu kutoka shirika la Kilimo endelevu SAT Bi. Elizabeth Girangai amesema shirika lao lina utaratibu wa kufanya tafiti shirikishi
kwa kushirkiana na watafiti wa SUA kwa kutafuta ufumbuzi wa matatizo yanayoletwa na wakulima.
 
Amesema awamu ya kwanza waliwakutanisha wakulima na wafunzi na kisha wakulima wakaeleza changamoto zao ambapo wanafunzi hao wa SUA walipata maeneo ya kufanyia utafiti
na kisha SAT kuwawezesha kutafuta ufumbuzi kwa kushirikiana nao kuanzisha mwanzo hadi mwisho na sasa wanawaleta wakulima kuona maendeleo.
 
Baada ya matokeo hayo kukamilika mwaka huu wataitisha mkutano mkubwa kwa kuwakutanisha pamoja wakulima,maafisa ugani na viongozi wa vijiji ili waweze kusikia na kujadiliana
kwa pamoja namna nzuri za kutumia matokeo hayo yatakayotolewa na wanafunzi hao ili kuboresha kilimo chao.
 
Akizungumzia utafiti huo mmoja wa wakulima washirki wa utafiti bwana Manase Thomas kutoka kijiji cha kimambira ambaye ni mkulima wa kilimo hai amesema wamefurahia utafiti
huo kwani unakwenda kujibu changamoto walizoziwasilisha kwa SAT na hivyo kutasaidia kuboresha kilimo chao.

Amesema mbuni zote zilizotumiwa na watafiti hao zimeleta matokeo chanya hasa katika matumizi ya mbuzu za muarobaini katika kuua viwavijeshi vamizi huku akiwataka wakulima
wenzake wanaopenda kutumia mbegu walizovuna msimu uliopita sasa kuchagua mbegu nene na sio zile ndogondogo maana zinakuwa dhaifu.

Jinsi ya kusia mbegu za nyanya katika kitalu




Mbegu za nyanya huoteshwa kwanza kwenye kitalu na baadaye huhamishiwa shambani. Matayarisho ya kitalu hufanyika wiki 1 au 2 kabla ya kusia mbegu. Tengeneza tuta lenye upana wa mita 1 na urefu wa kuanzia mita 5 hadi urefu unaoweza kuhudumia kwa urahisi. Vunja mabonge makubwa kwa kutumia jembena kulainisha udongo vizuri.Changanya mbolea za asili zilizooza vizuri kama vile Samadi au mboji kiasi cha debe 1- 2 katika eneo la mita mraba 1.


Sawazisha kwa kutumia reki au kifaa kingine. Mwagilia kitalu siku moja kabla ya kusia, kisha sia mbegu katika mistari yenye nafasi ya sentimita 10 – 15 kutoka mstari hadi mstari.

Kiasi kinachotosha eneo la mita mraba 1 ni gramu 3 – 5 (sawa na nusu kijiko cha chai hadi kimoja) Kiasi hiki cha mbegu huweza kutoa miche inayoweza kutosha kupandikiza katika eneo la mita mraba 100. Kiasi cha mbegu kinachohitajika kwa hekta 1 ni gramu 300.

Weka matandazo kama vile nyasi kavu na kasha mwagilia maji asubuhi na jioni mpaka mbegu zitakapoota.Mbegu huota baada ya siku 5 – 10. Ondoa matandazo baada ya mbegu kuota na endelea kumwagilia maji hadi miche itakapofikia kupandikizwa.Jenga kichanja ili kzuia jua kali na matone ya mvua yasiweze kuharibu miche michanga.

KWA HISANI YA MUUNGWANA BLOG

 

Taasisi za utafiti kama Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo, Maruku, Tengeru zasaidia kupunguza tatizo la ugonjwa wa Mnyauko

Kutoka Bungeni

Dodoma

Imeelezwa kuwa kampeni ya kung’oa migomba yote iliyoathirika na ugonjwa wa mnyauko, kukata ua dume na kuiteketeza migomba hiyo imepunguza ueneaji wa ugonjwa huo kwa asilimia 70 hapa nchini.

Hayo yameelezwa na Naibu Waziri wa Kilimo Mhe. Innocent Bashungwa (Mb) leo Mei 31, 2019 Bungeni Jijini Dodoma wakati akijibu swali la Mhe. Jasson Samson Rweikiza Mbunge wa Bukoba vijijini aliyetaka kufahamu Serikali ina mpango gani kuchukua hatua za makusudi za kupambana na ugonjwa huo na kuutokomeza kabisa.

Mh. Bashunga  
   

Picha kwa hisani ya Bunge

Mhe. Bashunwa ameendelea kusema kuwa taasisi za utafiti kama Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo, Maruku, Tengeru na zinginezo zimesaidia kwa kiasi kikubwa katika kukabiliana na ugonjwa huo.

Amesema Wizara ya Kilimo kwa kushirikiana na Uongozi wa Mkoa wa Kagera ambao umeathirika zaidi za ugonjwa huo katika kipindi cha mwaka 2006 hadi 2014 ulitoa mafunzo ya kutokomeza ugonjwa wa mnyauko wa migomba kwa wakulima na maafisa ugani katika nmaeneo mbalimbali yaliyoathirika na ugonjwa huo.

Aidha Mhe. Bashungwa amesema kupitia Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania TARI na Shirika la ‘Belgium Technical Cooperation’ Serikali inaendelea kufanya tafiti za kuzalisha miche bora ambayo haina vimelea vya ugonjwa wa unyanjano.

Kanuni bora za ufugaji wa ng`ombe wa maziwa

SUAMEDIA · Post Kanuni bora za ufugaji wa ng`ombe wa maziwa Posting as suamedia





Ufugaji wa ng'ombe wa maziwa ni moja kati ya ufugaji unao wakomboa wafugaji wengi sana endapo watazingatia kanuni za ufugaji bora. Mimi mwenyewe nimekua shahidi nikiona watu wengi wana piga hatua kutokana na ufugaji wa ng'ombe wa maziwa.

Vifuatavyo ni vitu vya kuzingatia sana wakati unataka kuanza na hata kama umeanza kufuga ng'ombe wa maziwa

Uchaguzi wa aina bora ya ng'ombe
Hili ni jambo la msingi sana kabla ya kuanza kufuga unatakiwa ujue je ni aina gani ya ng'ombe bora ambaye anaweza kunifaa .Mwanzoni niliandika aina za ng,ombe wa maziwa hivyo sitopenda kurudia sana kuanza kuelezea aina za ng,ombe wa maziwa  nitaelezea kwa ufupi tu ukitaka kujua aina hizo kwa undani unaweza tafuta kwenye blog hii.

Lakini kwa ufupi kuna aina tano kubwa ambazo zinatumika sana 

Fresian
Guersey
Jersey
Ayrshire
Brown swiss

Hivyo unaweza fanya uchaguzi wako kulingana na mahitaji yako kwa kua kila aina inasifa tofauti na nyezake japo kua fresian ndio aina inayopendwa sana na ndio aina ambayo inatoa maziwa mengi sana kuliko aina zingine zilizo bakia.

Baada ya kukuonyesha aina chache  tunaenda kwenye eneo lingine la m muhimu

UJENZI WA BANDA
Wafugaji wengi hua wamezoe kufuga ng'ombe kienyeji ndo maana wanakua hawapati kulingana na jinsi walivyo tarajia.

Mambo ya kuzingatia katika ufugaji wa banda la kufugia ng`ombe wa maziwa.

banda ni lazima liwe bora ili kuongeza uzalishaji

Banda unaweza kuweka  zege chini ili kuwezesha usafi na pia hii inapunguza magonjwa mengi kama vile kuoza kwa kwato
Pia banda la ng'ombe wa maziwa unatakiwa kuweka paa juu ili kuzuia mvua na jua kufukia moja kwa moja kwa ng,ombe na hii pia inapunguza maamukizi ya magonjwa pamoja na stress kwa ng,ombe.

Lazima banda bora liwe na mifereji ambayo itasaidia kutoa uchafu nje ya banda wakati wa kusafisha hii itasaidia kupunguza uchafu ndani ya banda.

Madilisha pia yanatakiwa kua makubwa kuwezesha hewa na mwanga wa kutosha kuingia ndani ya banda.

Sehemu ya kulia chakula na pamoja na sehemu ya kunywea maji ni lazima ziwepo.

kitu kingine lazima sehemu ya kukamulia maziwa iwepo ili iwe rahisi wakati wa kukamua maziwa.

Ndama  lazima walazwe sehemu tofauti na ng'ombe wakubwa.

Chakula.
Ili ng'ombe aweze kutoa maziwa ya kutosha ni lazima apewe maji safi na chakula bora na pia lazima  chakula kiwe cha kutosha. kabla ya kuanza kufuga lazima ujiahakikishie chakula cha kutosha na chakukidhi mwanzo hadi mwisho.

Mambo ya kuzingatia katika suala la chakula.

Watu wenye eneo hua wanapanda majani ili kuahikisha chakula hakikosekani(pasture).
Pia unaweza kukata majani wakati wa masika na kuyatunza vizuri ili kuwalisha wakati wa kiangazi pale malisho yanapokua ya shida.
Pia ng'ombe wa maziwa ni lazima apewe chakula maalumu ambacho kinaongeza maziwa kila siku na hua wanapewa kilo 1 hadi 3 kulingana na uzito wake asubuhi na jioni.
Pia unaweza kumlisha mapumba au mashudu mabaki ya mazao kama viazi mahindi pia pale majani yanapo kua shida.

MUHIMU
Natumaini umejifunza kitu kutoka mwanzo mpaka hapa tulipo fikia, japo kua ufugaji wa ng'ombe sio mgumu sana lakini kuna vitu muhimu ambavyo ni lazima wewe kama mfugaji uvizingatie ili kuongeza uzalishaji kama ifutavyo;

Ng'ombe ni lazima waoshwe kwa dawa ili kupunguza kushambuliwa na wadudu ambao wanaweza kusababisha maambukizi ya magonjwa kama ECF, na unaweza kuwaosha ng'ombe kila wiki kutokana na ratiba yako pia unaweza kutumia dawa kama TICK FIX, PARANEX  na zingine nyingi

Lazima banda liwe safi ili kuzuia maambukizi ya magonjwa kama FOOT ROUT  na usafi unaweza kufanyika kila siku asubuhi au jioni.

Ng'ombe lazima apewe chakula na maji safi  ili kuongeza uzalishaji.

Pia ni lazima kuwatibu au kuchukua hatua pale ng'ombe anapoonekana kua na ugonjwa ili kuepusha maambukizi kwa wengine na pia ili kumuokoa.

Kwa hisani ya Muungwana Blog 

Jinsi ya kutatua changamoto ya soko kwenye kilimo cha kibiashara Jinsi ya kutatua changamoto ya soko kwenye kilimo cha kibiashara

 

Karibu kwenye makala yetu ya leo ya USHAURI WA CHANGAMOTO ambapo tunaangalia zile changamoto zinazotuzuia kufikia malengo yetu tuliyojiwekea kwenye maisha. Hakuna njia iliyonyooka, kila kitu kina changamoto zake, na wakati changamoto inakusumbua, siyo rahisi kuona njia mbadala za kupita ili kutoka kwenye changamoto hiyo. Hapa ndipo tunapofanyia kazi kupitia kipengele hiki, kuziangalia changamoto hizi na hatua bora kuchukua.

Katika makala ya leo tunakwenda kuangalia changamoto ya masoko kwenye kilimo cha kibiashara. Kabla hatujaingia na kuangalia changamoto hii, tuangalizie kwanza kilimo kwa siku za hivi karibuni. Kwa sasa kilimo kimekuwa tu siyo kilimo, bali kimekuwa ujasiriamali na hata biashara kwa wengi ambao wanataka kujikwamua kiuchumi. Kadiri hali ya uchumi inavyokuwa ngumu, kukosekana kwa ajira na hata kutoridhishwa na kipato kwa wale walioajiriwa, watu wengi wamelazimika kuingia kwenye kilimo.
 
Kilimo kinaonesha dalili nzuri za kuweza kumtoa mtu yeyote anayekifanya vizuri na kwa ubunifu. Hii ni kwa sababu bado uhitaji wa mazao ya kilimo ni mkubwa ndani na nje ya nchi. Lakini pamoja na uwezo huu wa kilimo kuwatoa watu kifedha, bado changamoto ni nyingi. Changamoto zinaanzia kwenye upatikanaji wa shamba bora, upatikanaji wa maji ya umwagiliaji kwa sababu mvua sio za uhakika. Upatikanaji wa mbegu bora pia ni changamoto kubwa, wasaidizi kwenye shughuli hizi za kilimo nao wamekuwa changamoto, siyo watu wote wapo tayari kujitoa.
 
Ukiweza kuvuka changamoto zote hizo, za kuanzia shamba mpaka kuvuna, kuna changamoto kubwa inayokuwa mbele yako mkulima, changamoto hii ni soko. Kumekuwa na watu wa katikati ya mkulima na mlaji, watu hawa wanajulikana kama madalali. Hawa wamekuwa wakipata faida mara dufu kuliko hata mkulima aliyeteseka shambani kwa muda mrefu. Je unawezaje kutatua changamoto hii ya soko kwenye kilimo cha kibiashara?
 
Hapa tutakwenda kushirikishana mbinu za kufanya hivyo. Lakini kabla hatujaingia kwenye ushauri wenyewe, tusome maoni ya mwenzetu aliyetuandikia kuomba ushauri juu ya hili;
Nina malengo ya kulima kilimo cha biashara cha matikiti maji, lakini changamoto kubwa ninayoiona ni soko, wakulima tunalanguliwa sana hasa mashambani na ukizingatia mimi ni mkulima ninayetaka kuanza, naomba msaada katika hili. Naishi dar maeneo ya kigamboni, Ahsante. David Haule.

Kwa mwenzetu David pamoja na wengine wote ambao mnapitia changamoto ya masoko kwenye kilimo, hapa kuna mambo muhimu sana kuzingatia ili kuondokana na changamoto hii ya masoko.

KWANZA; Angalia aina ya kilimo unachofanya au kutaka kufanya. 

Kumekuwa na wimbi la watu kukimbilia kilimo cha zao fulani, kwa sababu tu kuna watu wachache waliofanya kilimo hiko na wakafanikiwa. Mfano mzuri ni kilimo cha matikiti maji. Zao hili ndiyo limekuwa kimbilio kwa kila anayefikiria kuingia kwenye kilimo. Hii ni kutokana na ufupi wa msimu wake na usambazaji wake kuwa mkubwa.

Kuna sheria moja ya uchumi inasema kwamba kadiri kitu kinavyopatikana kwa wingi, bei yake inakuwa ndogo. Na hili ndilo limekuwa linatokea kwa wakulima wanaolima mazao yanayoliwa na wengi. Unapofika msimu wa mavuno, bei inakwenda chini kwa sababu kila mtu anauza. Na hapa ndipo madalali wanaponufaika sana kwa kununua kwa bei ya chini sana na kwenda kuuza kwa bei ambayo wao watapata faida. Hawajali kama bei wanayonunua kwako mkulima itarudisha gharama zao, wanachoangalia ni kama wao wanapata faida.
 
Hatua ya kuchukua hapa ni epuka kulima mazao ambayo kila mtu anakimbilia kulima, na ikiwa ndiyo chaguo lako basi una vitu viwili vya kufanya, cha kwanza ni kulima tofauti na msimu, yaani ujipange ili unapovuna upatikanaji usiwe mkubwa. Cha pili soma namba mbili hapo chini.
 
PILI; Hakikisha unatoa mazao bora sana. 
Watu wengi wanapokutana na changamoto hiyo hapo juu, pale madalali wanapotaka kununua mazao yao kwa bei ya chini, hukataa na kuamua kupeleka mazao yao sokoni wao wenyewe. Na hapa ndipo wanapokutana na ukweli mchungu, wakifika sokoni, watu wanachagua ubora. Kwa zao kama tikiti maji, watu wanaangalia mbegu na ukubwa wa tunda. Ukipeleka matunda madogo utajikuta unapata hasara kubwa kuliko hata ungemuuzia dalali shambani.
 
Hivyo hakikisha kwa kilimo chochote unachochagua kufanya, mazao unayotoa ni bora sana. Unapokuwa na mazao bora, hata dalali akifika shambani, hatakuwa na nguvu ya kukuburuza, na akitaka kufanya hivyo unaweza kuamua kuyapeleka sokoni wewe mwenyewe. Kwa zao la tikiti, unapokuwa na matunda makubwa, mnahesabiana na dalali na kuuziana kwa bei fulani kwa kila tunda, lakini ukiwa na matunda madogo ananunua kama mzigo hivyo anakadiria tu bei.
Kilimo chochote unachochagua kufanya, hakikisha unatoa mazao bora sana. Weka juhudi kubwa, fuatilia kwa karibu kuhakikisha unatoa mazao ambayo unaweza kuyauza popote pale.
TATU; Tafuta njia mbadala za kusambaza mazao yako. 
Kama umechagua kufanya kilimo cha kibiashara, basi unahitaji kutafuta njia mbadala ya kusambaza mazao yako. Unaweza kuyasambaza kwa kupeleka sokoni na kuuza kwa jumla, au unaweza kuyasambaza kwa kuuza kwa rejareja. Unachohitaji ni kuangalia wapi ambapo mazao yako yanaweza kuhitajika kisha tengeneza mtandao wako wa masoko. Kwa mazao ya nafaka unaweza kuuza moja kwa moja kwa walaji kama mahoteli, shule na hata taasisi nyingine zinazotumia nafaka katika vyakula.
 
Ili kuweza kusambaza mazao yako mwenyewe, unahitaji kuwa na mazao bora, ambayo yatawafanya watu wayafurahie.
 
NNE; Ongeza thamani ya mazao yako. 
Tatizo kubwa ambalo wakulima wengi wanapitia ni kukosa taarifa za kutosha, na hivyo wenye taarifa wanazitumia kufaidika zaidi. Kwa mfano mtu analima mpunga na kuuza ukiwa kama mpunga. Mtu mwingine anaununua na kukoboa, anapata mchele na kuupanga katika viwango tofauti. Anatafuta vifungashio na kufunga mchele huo na kuuza kwenye maeneo mbalimbali, ikiwepo kusambaza nje ya nchi. Kwa mkulima wa kawaida anaweza kuona hili ni jambo kubwa sana ambalo yeye hawezi kufanya. Lakini kwa kupata taarifa sahihi mkulima yeyote anaweza kuongeza thamani kwenye mazao yake.
 
Kwenye zao lolote unalolima, jiulize ni kwa namna gani unaweza kuongeza thamani ili usiuze likiwa ghafi. Bei ya kitu ghafi na kilichoongezwa thamani ni tofauti kubwa sana. Fikiria ni namba gani unaweza kuongeza thamani kwenye zao unalolima.
 
TANO; Pata taarifa, jielimishe kuhusu kile unachozalisha na kilimo kwa ujumla. 
Kuna taarifa nyingi sana kuhusu kilimo lakini wakulima wanazo chache mno. Wakulima wengi wamekuwa wavivu kujifunza vitu vipya kuhusu kilimo. Wengi wamekuwa wakilima kwa mazoea, wengine wamekuwa na imani zisizo sahihi kwenye kilimo kuhusu matumizi ya mbegu za kisasa na mbolea za viwandani. Jielimishe kuhusu kile kilimo unachofanya, jua wengine wanaolima na wakafanikiwa ni mbinu gani wanatumia. Jua mbegu bora zaidi ni zipi na zinahitaji mazingira gani.
 
Unapoamua kufanya kilimo sehemu yako ya kujiingizia kipato, chukulia ile ndiyo kazi yako, na mara zote angalia fursa ya kujifunza kupitia kilimo unachofanya. Unapolima na kupata mazao ambayo siyo viwango ulivyotarajia, jiulize ni wapi ulikosea na wakati mwingine usirudie kosa hili.
 
Kilimo siyo rahisi hata kidogo, unahitaji kuweka juhudi kubwa kwenye kulima, kujifunza na hata kusambaza mazao yako. unahitaji kuweka juhudi kubwa ili kuweza kufikia malengo yako ya kifedha kupitia kilimo. Jambo zuri ni kwamba inawezekana, kwa sababu wapo wengi walioweza.

Kwa hisani ya Muungwana Blog

PROF. AMANDUS MHAIRWA - WAFUGAJI WA KUKU WASHIRIKIANE KUTOKOMEZA MAGONJWA YA KUKU

Prof . Amandus Mhairwa Mkuu wa Ndaki ya Tiba ya Wanyama katika Chuo Kikuu cha Kilimo cha Sokoine amewataka watanzania wanaojihusisha na ufugaji wa kuku kushirikiana kwa pamoja kutokomeza magonjwa ya kuku ikiwemo mdonde .

Ameyasema hayo akiwa katika semina ya siku mbili iliyofanyika katika chuo hicho cha SUA katika uchunguzi wa magonjwa ya kuku hasa katika upande wa mdonde kwani ugonjwa huwo ndio ugonjwa mkubwa unaowasumbua kuku katika jamii mbalimbali Ameongezea kwa kusema kuwa yapo magonjwa mengine mengi yanayowasumbua wafugaji wa kuku katika maeneo mbalimbali hapa nchini hivyo wafugaji wanatakiwa kuwa makini katika ufugaji ametoa ushauri kwa wafugaji wa kuku na amesema kuwa hakuna madhara makubwa ambayo yanampata mtu anapokula nyama ya kuku mwenye ugonjwa wa mdonde na magonjw mengine

Subcategories

Page 9 of 51